Baze podataka 3

U SQL-u, string (niz karaktera) je podatak tipa:

• CHAR ( n ) – tekst fiksne dužine,
• VARCHAR ( n ) – tekst promenljive dužine,
• NCHAR / NVARCHAR – za tekst koji koristi Unicode znakove (ćirilica, specijalni simboli) - ovaj tip koristi samo MS SQL Server.
• ( TEXT – duži tekst - zastarelo za MS SQL Server, aktivno se koristi u MySQL-u)

Stringovi se uvek pišu pod navodnicima ('tekst').

Primer:

SELECT 'Ovo je tekstualna vrednost' AS Primer;

Najčešće funkcije za rad sa stringovima

SQL nudi mnogo funkcija za rad sa tekstom.
Ovde su najvažnije i najčešće korišćene.

1️⃣ LEN() — dužina stringa

SELECT LEN('SQL Server') AS BrojKaraktera;

2️⃣ LOWER() i UPPER() — mala / velika slova

SELECT 
    LOWER('PROGRAMIRANJE') AS MalaSlova,
    UPPER('baze podataka') AS VelikaSlova;

3️⃣ LTRIM() i RTRIM() — uklanjanje praznina

SELECT 
    LTRIM('   SQL') AS BezLevihRazmaka,
    RTRIM('SQL   ') AS BezDesnihRazmaka;

4️⃣ SUBSTRING() — izdvajanje dela stringa

SUBSTRING(tekst, početna_pozicija, dužina)

SELECT SUBSTRING('PROGRAMIRANJE', 1, 7) AS Deo;

5️⃣ LEFT() i RIGHT() — izdvajanje karaktera s početka ili kraja stringa

SELECT 
    LEFT('SQL Server', 3) AS PrvaTri,
    RIGHT('SQL Server', 6) AS ZadnjihSest;

6️⃣ REPLACE() — zamena podstringa

SELECT REPLACE('Učimo SQL', 'SQL', 'C#') AS NoviTekst;

7️⃣ CHARINDEX() — pozicija podstringa u tekstu

SELECT CHARINDEX('L', 'SQL LANGUAGE') AS Pozicija;

8️⃣ REVERSE() — obrće redosled karaktera

SELECT REVERSE('SQL') AS Obrnuto;

Primeri:

Kreirati tabelu i uneti neke podatke:

CREATE TABLE Ucenici (
    ID INT IDENTITY(1,1),
    Ime NVARCHAR(20),
    Prezime NVARCHAR(20)
);

INSERT INTO Ucenici (Ime, Prezime) VALUES
('Milan', 'Petrovic'),
('Ana', 'Nikolic'),
('Jovana', 'Maric');

Primer 1 — izdvajanje prvog slova prezimena

SELECT Ime, LEFT(Prezime, 1) + '.' AS Inicijal
FROM Ucenici;

Primer 2 — pretvaranje u velika slova

SELECT UPPER(Ime + ' ' + Prezime) AS VelikaSlova
FROM Ucenici;

Zadaci za samostalan rad (diferencirani)

🔹 Lakši zadaci (za učenike koji se slabije snalaze)

1. Prikazati dužinu stringa 'Baza podataka'.

2. Napisati upit koji pretvara 'sql server' u velika slova.

3. Ukloniti razmake sa leve strane stringa ' primer'.

🔸 Srednji nivo

1. Prikazati prva tri slova prezimena svakog učenika.

2. Iskombinovati ime i prezime u jednu kolonu razdvojenu razmakom.

3. Zameniti sva slova a u imenu sa @.

🔹 Napredni nivo

1. Prikazati prezimena učenika obrnuto napisano (REVERSE).

2. Prikazati samo učenike kod kojih ime sadrži slovo o (koristiti CHARINDEX).

3. Kao rezultat upita treba napraviti novu kolonu Opis u kojoj piše:
   "Učenik Ime Prezime ima dužinu imena X karaktera"
   (koristiti CONCAT i LEN).

Rešenja zadataka

SELECT LEN('Baza podataka') AS Dužina;
SELECT UPPER('sql server') AS Velika;
SELECT LTRIM('   primer') AS Rezultat;

SELECT LEFT(Prezime,3) AS TriSlova FROM Ucenici;
SELECT CONCAT(Ime,' ',Prezime) AS PunoIme FROM Ucenici;
SELECT REPLACE(Ime,'a','@') AS NoviTekst FROM Ucenici;

SELECT REVERSE(Prezime) AS Obrnuto FROM Ucenici;

SELECT Ime, Prezime
FROM Ucenici
WHERE CHARINDEX('o', Ime) > 0;

SELECT 
    CONCAT('Učenik ', Ime, ' ', Prezime, 
           ' ima dužinu imena ', 
           LEN(Ime), ' karaktera.') AS Opis
FROM Ucenici;

Dodatna literatura:

• W3Schools – SQL String Functions

• Microsoft – SQL Server String Functions

• SQL Tutorial – String Functions

..